Konuşma Kulübü İçin Konu Nasıl Seçilir? Konuşturan ve Susturan

Konuşma kulübü yöneten herkes bu sahneyi bilir: ilginç bulduğunuz bir konu açarsınız, masada üç cümlelik bir sessizlik olur, ardından biri "evet, bence de" der ve konu ölür. Aynı grup, başka bir akşam, rastgele bir soruyla yirmi dakika durmadan konuşur. Konunun kendisi nadiren sebeptir. Konuşturan konularla susturan konular arasındaki fark, konunun nasıl kurulduğunda yatıyor. Bu yazı hem kulüp yönetenler hem de kulübe katılıp "neden hep aynı üç kişi konuşuyor" diye düşünenler için.

Susturan konular neyi ortak taşır

Susturan konuların ortak yanı, doğru ya da yanlış cevabı olan bir sınav havası taşımaları. "Küresel ısınma hakkında ne düşünüyorsunuz?" bir görüş sorusu gibi görünür, ama grup bunu "doğru görüşü bulma" sorusu olarak duyar. Kimse yanlış taraf gibi görünmek istemez ve herkes ortak cevabı bekler.

İkinci neden, İngilizcede söyleyecek malzemenin eksik olması. Soyut bir konuda gerekli kelimeler çoğu insanın aktif sözlüğünde yok. "Ekonomik eşitsizliğin etkileri" konuşmak, B1 seviyesindeki biri için kelime arayışına dönüşür; konuşmanın kendisi başlamadan biter.

Üçüncüsü, tek bir doğru cümleyle kapanması. "Hobileriniz neler?" bir cümleyle cevaplanır. Cevaptan sonra söylenecek şey kalmaz.

Konuşturan konular nasıl kurulur

Canlı giden konularda üç özellik tekrar eder.

Hikâye isteyen sorular. "Son zamanlarda seni şaşırtan bir şey oldu mu?" ya da "İlk iş günün nasıldı?" görüş değil, anı ister. Anı anlatmak, kimsenin yanlış cevap veremeyeceği bir alandır; üstelik anlatıcı malzemeyi kendi hayatından alır ve kelime arayışı doğal bir yere oturur.

Seçim sunan sorular. "Sabah mı akşam mı insanısın, neden?" ya da "Bir hafta boyunca sadece bir yemek yiyebilseydin hangisi olurdu?" cevaplamayı kolaylaştırır; çünkü başlangıç noktası verilmiştir. Seçim ardından gerekçe gelir, gerekçe de konuşmayı uzatır.

Ortak deneyim. İstanbul'da trafik, toplu taşıma, kira, hafta sonu planı gibi konular herkesin söyleyecek bir şeyi olduğu konulardır. Ortak deneyim, katılımcıların birbirinin cümlesini tamamlamasına yol açar ve konuşmanın akışı kendiliğinden kurulur.

Seviyeye göre konu ayarı

Aynı konu farklı seviyelerde farklı çalışır. B1'de "hafta sonunu nasıl geçirdin" gibi somut, geçmiş zaman ve sıralama isteyen sorular iş görür. B2'de bir karşılaştırma ya da hafif bir tartışma eklenebilir: "Evde çalışmak ofisten daha mı verimli?" C1'de soyut kavramlar ve karşı argüman kurma dahil edilebilir. 60 İngilizce tartışma konusu ve kalıplar sayfamızda B2-C1 grupları için konular, kalıplar ve karşı görüş cümleleri var. B1 ve B2 ağırlıklı gruplar için konuşma kulübü soruları sayfası seviyeye göre ayrılmış sorular ve takip soruları içeriyor.

Takip sorusu konusunda küçük bir not: iyi bir takip sorusu "neden?" kadar yalın olabilir. Ancak "neden?" soğuk gelirse "ne zaman oldu?" ya da "o sırada ne hissettin?" gibi somut sorular daha rahat cevaplanır.

Sessizleri konuşturmak

Konu seçimi tek başına yetmez; masadaki sessiz kişiler için formatı da düşünmek gerekir. Birkaç yöntem işe yarıyor:

• İkişerli başla. Önce herkes yanındaki kişiyle iki dakika konuşur, sonra büyük gruba geçilir. Küçük grupta konuşan, büyük grupta daha rahat konuşur.
• Düşünme süresi ver. Soruyu sorduktan sonra otuz saniye sessizlik bırakmak, İngilizceyi içinden kuran biri için fark yaratır. Yöneticilerin en sık yaptığı hata, sessizliği doldurmak.
• Rolü ver. "Bu konuda karşı tarafı savun" demek, kişinin kendi görüşünü açıklama baskısını kaldırır. Rol, cümleyi başkası söylüyormuş gibi kurmayı sağlar.

Sessiz kalan katılımcıların neden sustuğunu ayrıca konuşma kulübünde sessiz kalanlar yazısında ele aldım; söyleyecek bir şey bulamamak ise ayrı bir sorun ve çözümü farklı.

Konuşma ile doğaçlama arasındaki yakınlık

Konu seçimi çalışması, doğaçlama sahnelerin mantığına benzer: iyi bir sahne başlangıcı, oyuncuya doğru cevabı değil, oynayacak bir durumu verir. Konuşma kulübünde de aynı şey geçerli. Konu ne kadar bir durum, bir seçim ya da bir rol içeriyorsa, konuşma o kadar akıyor. Bu iki yaklaşımın nasıl ayrıldığını konuşma kulübü ile İngilizce drama farkı yazısında anlattım.

Kadıköy ve Beyoğlu'nda konuşma pratiği arayanlar için Kadıköy İngilizce konuşma kulübü ve Beyoğlu İngilizce konuşma kulübü sayfalarında yerel seçenekler var.

İlgili yazılar: Konuşma kulübü nasıl yönetilir · İngilizce konuşma kulübü nasıl seçilir · İngilizce konuşma pratiği yöntemleri

Sık sorulan sorular

Konuşma kulübünde hangi konular tartışmaya açılmamalı? Katılımcıları gerçekten kutuplaştıran siyasi ve dini konular, İngilizce söylem kurmaya çalışan bir grupta konuşmanın kendisini gölgeler. Kural koymak yerine soruyu bir deneyim ya da seçim sorusuna çevirmek çoğu zaman aynı enerjiyi güvenli bir zeminde verir.

Konu hazırlıksız mı olmalı, önceden mi paylaşılmalı? İkisi de işe yarar. Önceden paylaşılan konu, kelime arayışını eve taşır ve B1 seviyesinde konuşmayı rahatlatır. Hazırlıksız konu daha doğal bir akış verir ama sessizliği artırabilir. Karma format iyi sonuç veriyor: konu önceden, sorular anlık.

Aynı grupta farklı seviyeler varsa konuyu nasıl ayarlarım? Konuyu aynı tutup soruyu katmanlamak en pratik yol. Önce somut bir soru, ardından aynı konuya bağlı soyut bir soru sorulur. Düşük seviye ilk soruyla katılır, yüksek seviye ikinciyle derinleşir.

Konu yetersizse konuşma neden hep aynı kişilere kalıyor? Çoğu zaman konu değil format sebep olur. Büyük grupta serbest tartışma, hızlı konuşanı öne çıkarır. İkişerli başlamak ve düşünme süresi vermek dengeyi düzeltir.