A2'den B1'e Nasıl Geçilir? Saat Hesabı ve Konuşma

A2'den B1'e geçmek için iki şey gerekir: öğretimle dilin yapısını genişletmeye devam etmek ve öğrendiğini konuşarak, tekrar tekrar kullanmak. Bu geçiş kısa değil; Cambridge'in örnek hesabında olumlu koşullardaki bir yetişkin için 160–240 saat sürüyor. B1'in tanımı da bir bilgi listesi değil, bir davranış: duraksasan da anlaşılır biçimde devam edebilmek.

İnternette "3 ayda B1" gibi vaatler bolca dolaşıyor. Bu yazıda o vaatlerin yerine elimizdeki resmî kaynakları koyuyoruz: Avrupa Ortak Dil Çerçevesi'nin (CEFR) tanımları, Cambridge'in saat rakamları ve Pearson'ın araştırma notu. Sonra da geçişin en çok aksayan ayağına, yani konuşarak kullanmaya bakıyoruz.

A2 ile B1 arasındaki fark tam olarak ne?

CEFR'ın resmî ölçeklerine bakınca fark net. A2'deki biri "çok kısa sözcelerle" derdini anlatabilir; duraklamalar, yanlış başlangıçlar ve yeniden söylemeler "çok belirgindir". Etkileşimde soruları yanıtlayabilir ama konuşmayı "kendi başına sürdürmekte nadiren başarılıdır".

B1 ise şöyle tanımlanır: "Anlaşılır biçimde devam edebilir, ama özellikle uzun serbest konuşmada dilbilgisi ve sözcük planlaması ile onarım için duraklamalar çok belirgindir." Etkileşimde de tanıdık konularda yüz yüze basit bir konuşmayı başlatabilir, sürdürebilir ve bitirebilir (Council of Europe, CEFR ölçekleri).

Dikkat et: B1'de de duraklamalar "çok belirgin". Yani B1 hatasız ya da duraksamasız konuşmak değil. Değişen şey kopukluktan sürekliliğe geçmek. A2'de cümle bitince konuşma da bitiyor; B1'de takılsan bile devam ediyorsun.

A2'de gerçekte neler yapabildiğini ayrıntılı bir listeyle A2 seviyesi yazısında ele aldık.

Geçiş neden bu kadar uzun sürüyor?

Cambridge English'in rehberli öğrenme saatleri kümülatiftir, yani sıfırdan başlayarak sayılır: A1 yaklaşık 90–100, A2 yaklaşık 180–200, B1 yaklaşık 350–400 saat. A2'den B1'e fark kabaca 150–220 saat. Başka bir deyişle B1, A2'ye kadar harcadığın sürenin aşağı yukarı bir katı daha ister. Cambridge bu rakamların yalnızca kılavuz olduğunu, önceki deneyime, yoğunluğa, yaşa ve sınıf dışı pratiğe göre değiştiğini de açıkça yazıyor.

Cambridge University Press'in 2018 tarihli belgesi daha somut örnekler veriyor. Olumlu koşullardaki bir yetişkin için A2'den B1'e 160–240 saat; haftada 2 saat öğretim ve 2 saat ev çalışmasıyla 40–60 hafta. Belge bu rakamların açıklayıcı örnekler olduğunu, ampirik olarak doğrulanmadığını da not ediyor.

Pearson'ın Global Scale of English ekibinin araştırma notu (Benigno, de Jong & Van Moere, 2017) aynı yönü gösteriyor: CEFR seviyeleri eşit genişlikte değil ve A2'den B1'e geçiş, A1'den A2'ye geçişten çok daha uzun sürüyor. Notta bu adım için hızlı öğrenen biri için yaklaşık 190, yavaş öğrenen biri için yaklaşık 616 aktif öğrenme saati hesaplanıyor. Aradaki fark, "kaç ayda?" sorusuna tek bir cevap verilemeyeceğini zaten anlatıyor.

Sıfırdan A2'ye kadar olan bölümü sıfırdan İngilizce kaç saatte öğrenilir yazısında açmıştık. Bu yazı yalnız sonraki basamakla ilgileniyor.

"Plato" mu, yoksa sadece uzun bir yol mu?

Bu noktada çoğu kişi "intermediate plateau" kavramına uzanıyor. Dikkatli olmak lazım. Jack Richards'ın plato üzerine yazıları alt-orta seviyeden üst-orta seviyeye geçişi, kabaca B1'den B2'ye uzanan bölümü anlatıyor (Richards, 2015). A2'den B1'e geçişin zorluğunu plato literatürüyle değil, saat hesabıyla açıklamak daha dürüst. B1–B2 bölümünü merak ediyorsan orta seviyede takılı kalmak yazısı orada.

A2'de hissedilen durgunluğun daha basit bir açıklaması var: ilk basamaklarda her yeni kalıp hemen işe yarıyor, ilerleme görünür. A2'den sonra kazanımlar daha az görünür hale geliyor; yol uzun ve ilerleme sürekli hissedilmiyor.

Ne çalışmalı: öğretim ve kullanma birlikte

Önce bir yanılgıyı ayıklayalım. "Gramer gereksiz, dile maruz kalırsan kendiliğinden gelir" fikri araştırmalarla desteklenmiyor. Norris ve Ortega'nın 2000 tarihli meta-analizi açık öğretimin örtük öğretimden daha etkili olduğunu buldu. Kang, Sok ve Han'ın (2019) 54 çalışmalık meta-analizi ise öğretimin genel etkisini büyük buldu, açık ve örtük öğretim arasındaki farkı küçük. Kısacası öğretim işe yarıyor. A2'den B1'e geçerken bir kursu, bir öğretmeni ya da düzenli bir kitabı bırakmak için sebep yok.

Ama B1'in tanımı "devam edebilmek" olduğu sürece, bu beceri yalnız bilgiyle gelmiyor. Burada görev tekrarı literatürü işe yarar bir şey söylüyor.

de Jong ve Perfetti (2011), üst-orta seviyedeki yetişkinlerle 4/3/2 tekniğini denedi: aynı konuyu önce 4, sonra 3, sonra 2 dakikada anlatmak. Aynı konuyu tekrarlayan grupta duraklamalar kısaldı ve bu değişim yeni konulara da kısmen taşındı; birkaç hafta sonraki testte de sürdü. Tekrarsız grupta anlamlı değişim yoktu. Sınırları var: gruplar çok küçüktü ve katılımcıların çoğu çalışmayı tamamlamadı.

Daha geniş tablo için Abdi Tabari, Zhuang ve Farahanynia'nın (2025) meta-analizine bakmak gerekiyor. Görev tekrarı konuşmanın yapısını ve doğruluğunu belirgin biçimde geliştiriyor; akıcılık da gelişiyor ama kazanım daha küçük. İki önemli ayrıntı daha var: etkiler Türkiye gibi yabancı dil ortamlarında daha büyük, ve tekrarlar arasındaki aralık uzadıkça etki küçülüyor.

Bir uyarı da Thai ve Boers'tan (2016) geliyor: öğrenciler aynı anlatıyı kelimesi kelimesine tekrar edince akıcılık arttı ama dil genişlemedi. Demek ki tekrarın değişerek yapılması gerekiyor.

Pratik bir plan

Araştırmanın verdiği ilkeleri haftalık bir düzene çevirelim. Bu bir reçete değil, bir çerçeve:

• Öğretim ayağını bırakma. Kurs, kitap ya da öğretmen; yapı ve sözcük burada genişliyor.
• Her hafta aynı konuyu birkaç kez anlat. Önce uzun, sonra daha kısa sürede. Her seferinde bir şeyi değiştir: dinleyiciyi, amacı, tonu.
• Tekrarları yakın tut. Aynı gün ya da ardışık günlerde. Haftalar sonra tekrar etmek daha az verim veriyor.
• Edilgen değil etkin. Dizi izlemek dinlemeye yardım eder ama konuşmayı tek başına getirmez. Sundqvist'in (2009) çalışmasında oyun gibi etkin İngilizce kullanımı, izleme ve dinleme gibi edilgen kullanıma göre sözlü yeterlikle daha güçlü ilişkiliydi (korelasyonel bir bulgu).
• Takıldığında durma. B1'in kendisi bu: kelime aklına gelmezse etrafından dolaş, cümleyi yeniden kur, devam et.

Sahnenin burada yeri

Tiyatro provası, görev tekrarının en yoğun biçimlerinden biri: aynı sahne, aynı amaç, defalarca. Ama iyi bir provada sahne hiçbir zaman birebir aynı oynanmaz; partner değişir, statü değişir, engel değişir. Doğaçlamanın temel kuralları da (teklifi kabul et, sahneyi durdurma, takılsan da devam et) CEFR'ın B1'de tarif ettiği davranışla örtüşüyor. Bu bir kavramsal örtüşme; doğaçlamanın B1'e geçişi hızlandırdığını gösteren kontrollü bir çalışma yok. Bunu bilerek kuruyoruz.

A1+ English Drama Lab temeli olan ama konuşurken kopan yetişkinler için de tasarlandı: 12 hafta, haftada 2 saat, Pera ve Kadıköy'de. Günler henüz netleşmedi. 24 saat, Cambridge'in yetişkin örneğindeki A2→B1 süresinin yaklaşık yüzde 10–15'i; yani seviye atlatmayı vaat etmiyoruz. Çalıştığımız şey geçişin en çok aksayan kısmı: kullanmak. Dili kurs öğretir, sahne kullandırır. Ayrıntılar A2 İngilizce konuşma pratiği sayfasında; günler açıklanınca haber almak için bekleme listesi açık.

İlgili yazılar: A2 seviyesinde ne konuşabilirsin? · İngilizce konuşurken takılıyorum · Pre-intermediate hangi seviye? · Orta seviyede takılı kalmak

Sık sorulan sorular

A2'den B1'e kaç ayda geçilir? Tek bir cevap yok. Cambridge University Press'in örnek hesabında olumlu koşullardaki bir yetişkin için 160–240 saat, haftada 4 saatlik çalışmayla 40–60 hafta. Pearson'ın notu ise hıza göre yaklaşık 190 ile 616 saat arasında bir aralık veriyor. "3 ayda B1" vaatleri bu kaynaklarla örtüşmüyor.

B1 seviyesinde akıcı konuşulur mu? CEFR'a göre B1'de de duraklamalar "çok belirgin". Fark, takılsan da anlaşılır biçimde devam edebilmek ve tanıdık konularda bir konuşmayı başlatıp sürdürebilmek. Hatasız ve duraksamasız konuşmak B1'in tanımında yok.

Sadece dizi izleyerek B1'e geçebilir miyim? İzlemek dinlemeyi destekler ama konuşmayı tek başına getirmez. Araştırmalar etkin kullanımın sözlü yeterlikle daha güçlü ilişkili olduğunu, açık öğretimin de etkili olduğunu gösteriyor. En sağlam yol öğretim ile konuşarak kullanmayı birlikte yürütmek.

Drama atölyesi B1'e geçmemi sağlar mı? Tek başına sağlamaz. 24 saatlik bir atölye geçiş için gereken sürenin küçük bir kısmı. Atölye kursun yerine geçmez, yanında durur: öğrendiğini prova ederek, değiştirerek ve takılsan da devam ederek kullandığın yerdir.

---

Kaynaklar: Council of Europe, CEFR: Structured overview of all CEFR scales · Cambridge English, Guided learning hours · Cambridge University Press (2018), How Long Does It Take to Learn a Foreign Language? · Benigno, de Jong & Van Moere (2017), Pearson, How long does it take to learn a language? · Richards (2015), Moving beyond the plateau · Norris & Ortega (2000), Language Learning, DOI · Kang, Sok & Han (2019), Language Teaching Research, DOI · de Jong & Perfetti (2011), Language Learning, DOI · Abdi Tabari, Zhuang & Farahanynia (2025), System, DOI · Thai & Boers (2016), TESOL Quarterly, DOI · Sundqvist (2009), Extramural English Matters, tez özeti