Seçmeler, sınıf çalışması ve kendi pratiğin için. Her monolog için sahnenin bağlamını, taşıdığı tonu ve oyuncuya bir çalışma notunu yazdık.
Tüm metinler kamu malıdır — telif izni gerekmez. 15 monolog.
Yaşına, enerjine ve doğal ritmine oturan bir metin, teknik olarak "etkileyici" olandan her zaman daha güçlü izlenir.
Karakterin gerçekten cevap aradığı bir soru varsa sahne canlı olur. Sonucu baştan belli metinler ölü doğar.
Belirtilmemişse 90 saniye hedefle. Uzun metinden kesmek serbest — ama kesilen parça kendi başına bir yay çizmeli.
Macbeth · William Shakespeare · 1606
Boşluk, tükenmişlik, nihilizm
Lady Macbeth'in ölüm haberini almıştır. Tepkisi ağıt değil — anlamın tamamen çöküşüdür.
Kısa ama en zor metinlerden. Tuzağı: dramatik yoğunluk üretmeye çalışmak. Bu konuşmanın gücü boşluğunda. Duygu değil, duygunun bittiği yer oynanır. Seçmelerde çok kısa olduğu için tercih edilir — ama iyi taşıyabilmek deneyim ister.
Ciddi Olmanın Önemi (The Importance of Being Earnest) · Oscar Wilde · 1895
Komik, hafif, zeki
Algernon, evlilik ve toplum kuralları üzerine tersine çevrilmiş bir mantık kurar.
Komedi monologu bulmak zordur — bu yüzden değerli. Wilde'ın mizahı ritimde: cümle uzun kurulur, son kelimede devrilir. Zamanlama her şey. Komik olmaya çalışma, ciddi oyna — komik olan durum.
Ciddi Olmanın Önemi (The Importance of Being Earnest) · Oscar Wilde · 1895
Komik, kararlı, absürt ciddiyet
Gwendolen, bir erkeği yalnızca "Ernest" adını taşıdığı için sevebileceğini açıklar.
Absürt bir önermeyi mutlak bir ciddiyetle savunmak — İngiliz komedisinin kalbi. Karakterin kendi mantığına tam inanması gerekir. Göz kırpma yok.
Bir Yaz Gecesi Rüyası (A Midsummer Night's Dream) · William Shakespeare · 1596
Oyunbaz, doğrudan, büyülü
Oyunun sonu. Puck doğrudan seyirciye seslenir ve tüm olanların bir rüya olabileceğini söyler.
Doğrudan seyirciye konuşma pratiği için mükemmel. Dördüncü duvar yok — göz teması gerçek olmalı. Kısa, ritmik, hafif. Seçmelerde enerji göstermek için ideal.
Hamlet · William Shakespeare · 1601
Felsefi, içe dönük, kararsızlık
Hamlet yalnızdır. Babasının intikamını almakla yaşamaya devam etmek arasında sıkışmıştır. Bu konuşma bir karar anı değil — kararsızlığın kendisinin sahnelenmesidir.
En çok çalışılan ve en çok yanlış çalışılan metin. Tuzağı: "ünlü konuşma" olarak seslendirmek. Çözümü: kime konuştuğunu netleştir. Kendine mi, seyirciye mi, Tanrı'ya mı? Seçim, tüm ritmi değiştirir. Anlamı ezberleme — soruyu gerçekten sor.
Macbeth · William Shakespeare · 1606
Yakarış, kararlılık, dönüşüm talebi
Kocasının kral olacağını öğrenmiştir ve onun bunu yapacak kadar acımasız olmadığını bilir. Kendisini dönüştürmesi için karanlık güçlere seslenir.
Bir "kötü kadın" klişesi olarak oynanırsa ölür. Bu bir yakarıştır — yani karakterin kendisinde olmayan bir şeyi istemesidir. Zayıflığı bul, güç oradan gelsin. Kadın oyuncular için seçmelerde en güçlü Shakespeare seçeneklerinden.
Vanya Dayı (Uncle Vanya) · Anton Çehov · 1897
Teselli, dayanma, kırılgan umut
Oyunun son konuşması. Herkes gitmiştir, hiçbir şey değişmemiştir. Sonya, Vanya'ya "yaşamaya devam edeceğiz" der.
Çehov'un en zor tonlarından: umut mu, teslimiyet mi? İkisi de. Duygusallaştırma. Sonya kendini de ikna etmeye çalışıyor — bu çift katman oynanmalı. Ağlamak kolay çözüm, ağlamamak doğru olan.
Martı (The Seagull) · Anton Çehov · 1896
Öfke, sanatsal isyan, kırgınlık
Genç yazar Treplev, annesinin temsil ettiği eski tiyatroya ve kendi başarısızlığına isyan eder.
Genç oyuncular için ideal — çünkü karakterin yaşı ve arayışı örtüşür. Tuzağı: sadece öfke oynamak. Altında derin bir onaylanma ihtiyacı var. Anneye duyulan sevgi de sahnede olmalı.
Venedik Taciri (The Merchant of Venice) · William Shakespeare · 1596
Savunma, öfke, insanlık talebi
Shylock, kendisini aşağılayanlara bir Yahudi'nin de insan olduğunu hatırlatır.
Metnin gücü mantık kurgusunda: soru-soru-soru, sonra sonuç. Duyguyu yapıya bindir. Retorik bir tırmanış — başlangıçtaki ton ile sondaki aynı olmamalı.
Nasıl Hoşunuza Giderse (As You Like It) · William Shakespeare · 1599
Alaycı, gözlemci, melankolik
"Bütün dünya bir sahne" — Jaques, insan ömrünü yedi role böler.
Karakter değil, gözlem konuşuyor gibi görünür — ama bu bir tuzak. Jaques'in kendi melankolisi metnin altında akar. Yedi çağı yedi farklı renkle çalış, tek tonda oynama.
Antigone · Sophokles · MÖ 441
Direniş, ilke, kabullenme
Kralın yasasına karşı gelip kardeşini gömmüştür. Yakalandığında pişmanlık göstermez.
Genç kadın oyuncular için en güçlü klasik seçeneklerden. Antigone haklı olduğunu bilir — bu bir tartışma değil, bir beyandır. Savunmaya geçme, açıkla.
Hedda Gabler · Henrik Ibsen · 1891
Sıkışmışlık, soğuk öfke, tehlike
Hedda, hayatının ne kadar dar ve anlamsız olduğunu anlatır — ve bundan kaçmak için başkalarının hayatıyla oynamaya başlar.
Sempatik olmaya çalışma. Hedda'nın gücü tam da rahatsız edici olmasında. Soğukluğun altındaki panik oynanırsa karakter üç boyut kazanır.
Bir Bebek Evi (A Doll's House) · Henrik Ibsen · 1879
Uyanış, netlik, ayrılık
Final sahnesi. Nora, kocasına sekiz yıllık evliliğinde hiç konuşmadıklarını söyler ve gitmeye karar verir.
Öfke sahnesi değil. Nora bağırmaz — ilk defa net konuşur. Sakinlik en güçlü seçimdir. Tiyatro tarihinin en önemli çıkış anlarından biri; kapının kapanma sesi modern dramanın başlangıcı sayılır.
Medea · Euripides · MÖ 431
İhanet, hesaplaşma, kararlılık
Kocası Jason onu terk etmiştir. Medea, kadınların toplumdaki konumunu anlatır ve intikamını planlar.
Antik metinler retorik olarak yazılır — argüman taşır. Modern psikolojik oyunculukla değil, düşüncenin gücüyle taşınmalı. Her cümle bir sonrakini doğurur. Nefes ve ritim kritik.
Martı (The Seagull) · Anton Çehov · 1896
Yıkım, direnç, olgunlaşma
Son perde. Nina yıllar sonra döner; hayalleri kırılmış ama oyunculuktan vazgeçmemiştir.
Çehov'un en talepkâr kadın monologlarından. İki zaman katmanı var: geçmişteki genç kız ve şimdiki yorgun kadın. İkisi arasında gidip gelir. Acıma değil, dayanıklılık oyna.
Üç kritere bak: yaşına ve enerjine yakın olmalı, süresi istenen sınırı aşmamalı (genellikle 1–2 dakika), ve seni gerçekten ilgilendiren bir soru taşımalı. En çok yapılan hata "etkileyici" bir metin seçmektir — jüri metni değil, seni izler. Kendi doğal ritmine oturan bir metin her zaman daha güçlüdür.
Çoğu seçme 1–2 dakika ister. Bu yaklaşık 150–250 kelimedir. Sınır belirtilmemişse 90 saniye güvenli bir hedeftir. Uzun bir metnin en güçlü bölümünü kesip kullanmak tamamen kabul edilebilir — ama kesim, kendi başına anlamlı bir yay oluşturmalı.
Seçmenin ne istediğine bakılır. İstenmemişse: klasik metinler dil ve nefes hâkimiyetini, çağdaş metinler doğallık ve kendine yakınlığı gösterir. İkisinden birer tane hazır bulundurmak en sağlıklısıdır. Çoğu kurum zaten bir klasik bir modern ister.
Bu sayfadaki tüm metinler telif hakkı süresi dolmuş (kamu malı) eserlerden seçilmiştir — Shakespeare, Çehov, Ibsen, Wilde, antik Yunan tragedyaları. Seçmelerde, sınıf çalışmalarında ve gösterilerde serbestçe kullanabilirsin. Çağdaş metinler için yazar ya da yayıncıdan izin gerekir.
Metni ezberlemeden önce üç soruyu yanıtla: Karakter kime konuşuyor? Ne istiyor? Bu konuşmanın sonunda ne değişiyor? Ezber, bu üç yanıt netleştikten sonra gelir. Tersini yaparsan metin ezberlenir ama sahne kurulmaz.
salonda çalışmak
Metnin nerede öldüğünü kendi kulağınla duyamazsın. Oyunculuk atölyelerimizde her katılımcı kendi metniyle, grup önünde ve yönlendirmeyle çalışıyor.