Kültür
30. İstanbul Tiyatro Festivali 2026: Bir Dönüm Noktası
IKSV'nin 30. kez düzenlediği İstanbul Tiyatro Festivali, Caroline Guiela Nguyen'in Lacrima'sıyla Ekim'de perdelerini açıyor.
Otuz yıl. İstanbul Kültür Sanat Vakfı bu sayıya Ekim'de ulaşacak. 30. İstanbul Tiyatro Festivali, 22 Ekim – 3 Aralık 2026 tarihleri arasında sahne alacak. Sayı yuvarlak; ama asıl soru, kurumun bu dönüm noktasında kendine nasıl baktığı.
Açılış: Lacrima
Festivalin açılışı, Théâtre National de Strasbourg direktörü Caroline Guiela Nguyen imzalı Lacrima ile yapılıyor. Oyun ilk kez 2024 Avignon Festivali'nde sahnelendi — o günden bu yana Avrupa ve ABD'nin önde gelen sahnelerinde dolaştı. İstanbul, 22-23 Ekim'de eseri ağırlayacak.
Nguyen, son yıllarda Fransız tiyatrosunun en çok konuşulan yönetmenlerinden. Şiddet, yas ve dil arasındaki mesafeyi araştırıyor. Kıta Avrupası'nın çağdaş tiyatro estetiğini örnekleyen bu açılış seçimi, İKSV'nin bir mesaj vermek istediğini düşündürüyor: Biz hâlâ dünya devreleriyle bağlantılıyız.
Bir festivalin açılış seçimi rastlantı değildir. Küratörün kendi manifestosudur.
Mehmet Birkiye ve Küratöryel Bakış
Bu yılki festivalin küratörü yönetmen, oyuncu ve akademisyen Mehmet Birkiye. Birkiye'nin adı Türk tiyatrosunda tartışmayı seven, yerleşik klişelerle mesafeli duran biriyle özdeşleşiyor.
Tam programın Eylül'de açıklanacağı duyuruldu. Şimdiye kadar kamuoyuyla paylaşılanlar arasında Nederlands Dans Theater'ın genç dansçı birimi NDT 2 öne çıkıyor — 27-28 Kasım'da sahneye çıkacak topluluk, üç farklı koreografın eserinden oluşan karma bir program sunuyor.
Bir diğer dikkat çekici seçim, Birleşik Krallık merkezli Ad Infinitum topluluğunun Veda Ritüeli. Sağır oyuncu Ramesh Meyyappan'ın baş rolde olduğu sözsüz solo performans, 7-8 Kasım'da sahnede. Sevgi, kayıp ve iletişim temasını bedenin diliyle anlatıyor. Festivallerin erişilebilirlik meselesini program düzeyinde ele alması hâlâ nadir — bu seçim önemli.
Mekanlar ve Sürpriz Adresler
Zorlu PSM, Muhsin Ertuğrul Sahnesi, Moda Sahnesi, Alan Kadıköy bilinen adresler. Ama duyurulan detaylar arasında Haliç'te tarihi bir bina ile İMÇ de var. İstanbul tiyatrosu bu şehrin dokusuna gömmek isteyen küratörler için şehir her zaman bir argüman olmuştur. Birkiye'nin bu meseleyi ciddiye aldığını gösteriyor.
Otuz Yıl Ne İfade Eder?
Bir kurum 30 yıl yaşarsa ne kazanır, ne kaybeder? Güvenilirlik elde eder. Ama bazen de olağanlaşır. Festivalin geçmiş baskılarına baktığınızda, programın ritmi ve risk alma iştahının dönemlere göre dalgalandığını görürsünüz.
Bu kez erişilebilirlik, çağdaş dans ve güçlü bir Avrupa yapımıyla açılış — bu bileşenin birlikte okunması gereken bir mesaj olduğunu düşünüyorum. Festival kendini yenileyip yenilemediğini Eylül'de tam programla kanıtlamak zorunda.
Biletler 22 Nisan'dan bu yana Passo üzerinden satışta. Erken karar vermek her zaman değer.
Yazar hakkında: Halil Yağız Şanal, Techne Lab İstanbul'un kurucusudur.
İlgili yazılar: TÜİK Verileri: Bağımsız Tiyatro Görünmezleşiyor · İstanbul'da Bağımsız Tiyatro Ekonomisi
Techne Lab, İstanbul'da bağımsız çalışan bir tiyatro. Hakkımızda · Atölyeler